Guri Qurux Badan oo Kiro ah - Burco

Su'aalo iyo Jawaabo

S1) Kiradu waa immisa? Guriga maa immisa? Kiradu waa meeqa? Ijaarka bishii waa immisa dollar? Guriga maxaa lagu kireynayaa?
J1) Waxay ku xidhan tahay:
i) Guriga aad rabto inta uu le'eg yahay eg 2 Qol, 5 Qol IWM,
ii) Dadka guriga gelaya eg xaas weyn/badan oo carruur leh, xaas yar oo aan carruur wadan, qof keli ah/soolane IWM iyo
iii) Muddoda aad guriga ku jirayso eg bil, 3 bilood, 6-12 bilood, sannad+ IWM.

Sidaas darteed, kirada guriga sidan hoos ku xusan ayaa loo qorsheeyey:
1) Si kharashka looga dhimo dadka guriga doonaya, qofkii keli/soolane ah, dhalinyarada, xaas yar IWM waxaa laga kiraynayaa guri 2 qol ah oo si heer sare ah loo goglay, loona diyaariyey. Gurigani biyo socda iyo ileysba wuu leeyahay. Kiraduna waa $30 bishiiba (gogol la'aan) ama $50 bishiiba (goglan).

Haddii kirada iyo biilasha laga heshiiyo, qof guriga hagaajiya eg dhar maydhis, sariiro gogol, guri nadiifin IWM sameeya ayaa dadka gurigan ku jira loo qaybin karaa! Cunto karinise kuma jirto. Hase yeeshee, kirada la bixiyo iyo sida loo bixiyo ayey ku xidhan tahay!
Wax hore-u-marin ah oo laga rabaana ma jirto qofkii waayeel ah ee keligii guriga kireysanaya, xaasaska yar-yar ama ciddii aan carruur wadan IWM!

2) Sidoo kale, reeraha waaweyn, xaasas carruur wata IWM waxaa u diyaar ah fillo (fiilo) idil oo iska dhan! Debed, gudo, daarad, meeshii baabuurka IWM oo aan cid kale kula wehelin!! Gurigani biyo 24ka saac socda iyo ileysba wuu leeyahay. Kiraduna waa $60 bishiiba (gogol la'aan) ama $100 bishiiba (goglan). Reerkii xaas weyn ah ama carruur wata shaqaale guri kiradooda kuma jiro, oo cidi soo dhex geli meyso! Sidaas darteed, iyagaa guri hagaajintoodaa sida dhar maydhis, sariiro gogol, guri nadiifin, cunto karin IWM ka mas'uul ah!

Haddii aan dad waayeel ama mas'uul ah loo arag, lacag hore-u-marin ah (deposit) laga yaabaa in la weydiiyo xaasaska carruur badan ama dhallinyaro yar-yar wata! Hase yeeshee, lacagtoodan hore-u-marinta ah oo idil inta aan reerku guriga ka bixin ayaa loo wada celinayaa - haddii aanay wax jejebin/burburin ama khasaare kale guriga/gogosha IWM soo gaadhsiinin.

3) Muddo dheer dadkii guriga ku jiraya qiime dhiman (discount) oo xagga kirada ah ayaa loogu deeqi karaa!

Qorshuhuna waa sidan:
Guriga yar (gogol la'aan): 3 bilood = 10% ($27 bishiiba), 6-12 bilood = 15% ($25.5 bishiiba), Sannad ka badan = 20% ($24 bishiiba).
Guriga yar (goglan): 3 bilood = 10% ($45 bishiiba), 6-12 bilood = 15% ($42.5 bishiiba), Sannad ka badan = 20% ($40 bishiiba).

Guriga weyn (Fillo) (gogol la'aan): 3 bilood = 5% ($57 bishiiba), 6-12 bilood = 10% ($54 bishiiba), Sannad ka badan = 15% ($48 bishiiba).
Guriga weyn (Fillo) (goglan): 3 bilood = 5% ($95 bishiiba), 6-12 bilood = 10% ($90 bishiiba), Sannad ka badan = 15% ($85 bishiiba).

Fadlan, ogow Gurigani si habboon ayuu u goglan yahay, loona diyaariyey waxaana loogu talo galay dadka dal-xiiska ah ee debedaha ka imanaaya! Hase yeeshee, gogol la'aanna waa lagu kireyn karaa (ciddii sidaas doorata)!!

S2) Gurigu immisa maqsin weeye? Immisa qol waaye? Kor iyo hoos waa immisa maqsin/qol? Gurigu waa sidee? Fooq, dabaq, Fillo IWM? Gurigu ma biyaano mise waa fillo (fiilo)? Guriga qiyaastiisu/ballaciisu intee le'eg tahay?
J2) Waa 2 guri oo si fiican loo goglay, looguna talo galay dadka debedaha ka imanaaya ee Dalkii Hooyo dalxiis iwm u tegaaya:
i) Guri 5 qol ah oo ka kooban 2 suuli (musqul), daarad weyn (gate) oo guriga oo dhan ku wareegsan iyo bersed debedda ah oo la fadhiisto/lagu laydhsado ama lagu qayili karo...
ii) Guriga kalena waa 2 qol oo sidaas kore oo kale loo dhisay. Guryuhu kor iyo hoos ma kala laha. Guri kastaa waa siman yahay! Midna 5 qol kan kalena 2 qol. Guryuhu waa fillo (fiilo) ee fooq, fooqyo ama dabaqado is-dulsaaran ma aha!

Gurigani wuxuu ku fadhiyaa dhul cabbirkiisu dhan yahay 24 mitir dhinac kasta. Waa 24mitir x 24mitir ( ama 24 mitir oo laba jibbaaran!). Waa guri aad u weyn!

Fadlan Ogow, Labada guri aad iyo aad ayey isugu dhismo eg yihiin. Waxayse ku kala duwan yihiin:
i) Gurina 2 maqsin/qol ayaa la kireynayaa (Guriga yar). Maqsinnada/qolalka kale qofka guriga leh/dadka guriga kiraynaya ayey u xidhan yihiin ama shaqaale IWM ayaa marmar ku jira.
ii) Guriga kalena (Guriga weyn) 5 maqsin (kulligiis/isagoo idil, gudo iyo debed) ayaa la wada kiraynayaa!

S3) Gurigu xamaam, qubeysi, bashiinoo lagu qubeysto IWM ma leeyahay?
Gurigu albaab weyn iyo meel baabuur/gaadhigu galo ma leeyahay? Immisa gaadhi baa guriga geli kara/meeqa baabuur ku xeroon kartoo?
J3) Haa, waxyaalo badan ayuu leeyahay! Gurigu meel lagu maydho/qubeesto iyo suuliyo nadiif ah oo si heer sare ah loo sameeyey ayuu gudaha ku leeyahay.
Albaab weyn (ganjeello) loogu talo galay inay baabuurta IWM ka soo galaan ayuu leyahay. 2 baabuur ayuu gurigani qaadi/xerayn karaa. Reer weyn ama xaas baabuur wata ayaa loogu talo galay!

S4) Jidadka/waddooyinka guriga agagaarkiisa mara ka warran eg Laami, jid cadde, jay, bacaad IWM...?
J4) Gurigani xaafad dhexdeed oo aan jabaq iyo sanqadh toona laheyn ayuu ku yaal. Sidaas darteed, jidad/waddooyin caadi ah ayaa ag mara oo baabuur IWM ay isticmaali karaan. Laamiguna (jid cadde) kama foga ee in yar ayuu u jiraa. Markaas gurigan si hawl yaraan ah ayaa baabuur loogu soo geli karaa, loogana bixi karaa! Markii la dhisaayey ayaa loogu sii talo galay!!

S5) Xagee/halkee/meeshee ayuu gurigu ku yaal?
J5) Laba Guri ayaa la kiraynayaa!
i) Guri 2 maqsin/qol ah oo dadka dhalinyarada/soolanaha ah (single), xaasaska/reeraha aan carruurta wadan IWM loogu talo galay. Wuxuu ku yaal dhinaca Galbeed ee magaaalada Burco - Burco Galbeed.
ii) Guri weyn (fillo) oo xaasaska (Family etc), reeraha faraha badan ama carruurro badan wata, koox, kooxo ama dad badan oo wada socda loogu talo galay. Wuxuu ku yaal xaafadda fiican ee Shacabka Burco!

S6) Gurigu xaafad sidee ah ayuu ku dhexyaal eg bulsho, buuq, qaylo, deggan...?
J6) Xaafadda Shacabka ee guriga weyni ku yaal waxaa ku nool:
Madaxda dawladda sida guddoomiyeyaasha gobolka (Badhosaabka), Degmada, Booliiska, Jeelasha, Askaraha, Maxkamadaha, shaqaalaha dawladda iyo urrurrada kale eg NGOs, hay'adaha caalamaiga ah iyo kuwa dalka...Cusbitaalka/dhakhtarka weyn ee Burco, Dugsiyada BADANKOODA, guryaha macallimiinta/bareyaasha, jaamacadda Burco, jidadka laamiga ah ee Xamar iyo Berbera, biriijka Burco...iyo waxyaalo kale oo fara badan oo faa'iido weyn u leh Xaafadda Shacabka iyo magaalada Burco guud ahaan.
Sidaas darteed, dad aad iyo aad u wanaagsan oo deggan oo aan sanqadh iyo dhibaato kale toona laheyn ayaa xaafaddan deggan oo ka buuxa!
Runtii qof madax ah, shaqo sare haya, muhiim ah, arday edeb leh IWM cid aan aheyni meeshan kuma noola!

Guriga kalena, meel iyaduna aad u fiican oo dadka debedaha ka yimid ay ku badan yihiin (kuwo dalka dib ugu noqday oo meesha degey ama guryo IWM ka dhistay, kuwo halkaas guryaha ka kireysta markay dal-xiis u tagaan, qaar kale oo iyaguna guryo xaafaddaas ku yaal fasax u qabta ama dad meesha deggan booqasho ugu taga IWM) ayaa xaafaddaas ka buuxa!
Dadka kale ee degaanka ah, ee dadkan debedaha ka yimid weheliyaana waa dad la mid ah oo ay isku dhaqan yihiin oo iyaguna fiican, si wacanna ay isu fahmeen!!

S7) Gurigu dhul sidee ah ayuu ka dul dhisan yahay/ku fadhiyaa eg dalcad, tiiro, tuur, godan IWM?
J7) Gurigu dhul fiican oo siman (dalcad, tiiro, tuur, godan IWM aan aheyn) ayuu ku fadhiyaa! Si habboon oo aad iyo aad u adagna waa loo dhisay (kor iyo hoos, dhulka iyo dushaba), oo loogu talo galay inuu roob sare, roobab badan, daadad waaweyn, dabaylo xoog leh IWM si hawl yar uga nabadgalo! Shirkad wanaagsan oo farsamoyaqaanno heer sare ah leh iyo dadkii lahaa ayaa dhismaha guryaha ku faro yareystey oo wax baayacmushtar, kasii ganacsi iyo si fudud loo dhisay midna maaha. Daadadkii waaweynaa ee ugu dambeeyey ee dhismaha magaalada waxyeelay, gurigu 100% wuu ka nabadgalay oo wax yarna may yeelin. Maansha Allaah!!

S8) Gurigu dugsi, iskool (school) wax laga barto ma leeyahay?
J8) Magaaladu dusgsiyo badan (hoose, hoose/dhexe, dhexe, sare IWM), Jaamacad iyo iskuullo Qur'aanka/cilmiga diinta u gaar ah, kuwo takhasus ah (specialist) iyo kuwo lacag/biribaati ah (private) ayey leedahay! Dugsiyadan badankooduna xaafadda Shacabka ee Gurigan Weyni ku yaal ayey AAD iyo AAD ugu dhow yihiin - uguna badan yihiin!
Sidoo kale, hablo (sisters) Qur'aanka dugsiyo ka dhiga ayaa Guriga Yar 2 maqsin/qol kaga nool. Sidaas awgeed, ayaa 2 maqsin/qol uun loo kiraynayaa (Guriga yar)!

S9) Ileyska, korontada (danabka), biyaha IWM ka warran. Biilka yaa bixinaaya? Qofka guriga ku jira maa dhiibayoo mise kirada guriga ku xisaabsan yihiin?
J9) Gurigu biyo 24ka saac socda iyo ileys (koronto) ayuu leeyahay.
Qofka guriga kireystay ayaa biilashiisana ka mas'uul ah. Korontada iyo biyahaba qofka guriga ku jira ayaa iska bixinaaya/dhiibanaaya.
Hase yeeshee, guriga yar (2 maqsin/qol) waa laga heshiin karaa sida loo bixinayo. Sababtuna waxay tahay, dad ayaa marmar gurigan ku nool/ku jira oo ileyska, biyaha iyo wax walba aqalkan soo geliyey. Biilashana bixiya. Sidaas darteed, waxay ku xidhan tahay inta kiro ah ee qofku bixiyo iyo siduu u bixiyo! Kiradana iska bixi, biilashana qayb bixi. Ama kiro uun bixi, biilashana dadka guriga ka mas'uulka ahi ha isu qabeen! War cad, sow maaha?

Guriga weyn, dadka kireystay ayaa biilashoodana iska bixinaya! Cid biil IWM la qaybstaa ma jirto waayo gurigan keligood ayaa ku nool - gudo iyo debed!!

S10) Gurigu bannaan, barxad, bashiinad?, garoon lagu ciyaari karo ma leeyahay?
J10) Haa. Gurigu gidaar/deyr (gate) weyn oo ku wareegsan iyo daarad ballaadhan oo gudaha ah ayuu leeyahay. Markaas, carruurtu aqalka gudihiisa (inside the gate) iyo kadinkiisaba/irriddiisaba way ku cayaari kartaa. Guriga debeddiisana way u bixi karaan oo kubbad (banooni IWM) ku dheeli karaan!

S11) Guriga ma la kiraynayaa mise waa iib? Guriga ma kireeyneysiin misa waa gadeeysiin/la gadaa? Guriga iibka ah waa imisa doolaar?
J11) Sida aad xayeysiinta ka soo akhrisatay, gurigu waa kiro ee iib ma aha! Guryaha iib looguma talo gelin - midna!!
Hase yeeshee, ciddii qiimahoodii u gaadha (raasamaalkii lagu dhisay/iibsaday, hawshii dambe ee lagu kordhiyey, hagaajiyey, habeeyey iwm ) dadka guriga lehi way ka iibin karaan! i.e Guryahan markii hore kiro ayaa loo dhisay, waase la iibin karaa!! Hase ahaatee, waa in dadka guriga kireynaya/leh/iibinaaya laga wada hadlaa!!!

Sidoo kale, dad guryaha Burco iibiya oo fiican (dilaallo aammin ah ama shirkado xafiisyo leh) ayaannu kugu xidiidhin karnaa - haddii guri/guryo iib ah aad rabto ama guryahan lagaa iibin waayo (i.e kiro qudha ay noqdaan)! Ugu dambeyntii, dillaalo, xafiisyo iyo shirkado guryaha, dhulka iwm iibiya ama kireeya ayaa qofkii rabaa magaalada Burco ka heli karaa!

S12) Sidee ayaan idiin la soo xidhiidhaa/xidhiidhi karaa? Qofka guriga kiraynaya, dadka guriga leh sidee loo heli karaa?
J12) Dadka guriga kiraynayaa ee halkan ku xayeysiistay Burco ayey deggan yihiin oo ay ku nool yihiin! Hase yeeshee, dadka Qurbo-joogga ah ee dalka debeddiisa ku nool habka, kirada iyo wax kasta waa loo hawl yareeyey! Waxayna la soo xidhiidhi karaan e-mailkan, jamsah@supanet.com.
Burco: Waxaa lala xidhiidhi karaa Cabdi Kurumbe 00252 24315992 ama e-mailka jamsah@supanet.com, kolba sidii qofka soo xidhiidhaya u hawl yar, u kharash yar ama u dhakhso badan!
UK/Abroad/Qurbo-Joog iwm: waxay farriin u soo diri karaan e-mailkan jamsah@supanet.com.

Haddii aanad Burco la xidhiidhi karin, fadlan, farriintaada e-mailkan, jamsah@supanet.com, u soo dir inta aanad dhoofin si farriintaadu hore noogu soo gaadho!

Markaad Burco tagtona qofka guriga kiraynaya/iibinaaya? oo furayaashii kuula diyaar ah, gurigiina kuu sii diyaariyey ayaad Burco kula kulmi doontaa, Insha Allaah.
Hase yeeshee, marka hore (gaar ahaan, haddii aanad Burco ama Dalkii Hooyo gudihiisa joogin) waa in aad Burco la hadasho ama e-mail kula xidhiidho si arrimo badan sida kirada, goorta aad tegeyso (exact date, please), guriga aad rabto, inta qof ee aad tihiin, haddii carruur, xaas IWM ay kula socdaan... muddoda aad joogeyso IWM iyo waxyaalo kale oo badan aad u sii dhammeyso - ama si aan guriga dad kale looga kireynin/iibinin!

S13) Dhul bannaan ama jago iib ah iyaga ma heysaan/ma iibineysaan?
J13) Haa. Waxaa la iibinayaa dhulal bannaan iyo jagooyin ku yaal xaafado wanaagsan oo magaalada Burco dhexdeeda ah!

Dhulalkan iyo jagooyinkan la iibinayaa waa:
i) Jago 2 (laba) baloodh ah kuna dhegsan Guri Weyn (Fillo) oo isaguna kiro/iib ah kuna yaal Shacabka Burco. Gurigan cusub laftiisa si wacan ayaa loo dhisay, dhowaanna la sii hagaajiyey oo la qurxiyey!

Sidaas darteed, qofkii dhulka iyo gurigan wada iibsadaa wuxuu fursad wanaagsan u helayaa inuu jagada iyo gurigan dhisan kolba siduu doono uu isugu dhiso ama u kala dhisto:
- Inuu jagada iyo guriga dhisan isu furo oo gurigii hore weyneeyo.
- Inuu guri kale oo gooni ah jagada ka dhisto.
- Inuu guri 2aad jagada ka dhisto kaddibna labada guri dhexda isaga furo/faruuro ama isku wada daro.
- Inuu jagada badhna guriga hore ku kordhiyo. Badhka hadhayna guri/dhismo kale ka dhiso...
-- iyo siyaabo kale oo BADAN! Si kastaaba u toosan!

ii) Dhul weyn oo bannaan oo 8 (siddeed) baloodh ah oo ku taal xaafad Burco ah. Waa jago aad u WEYN qofkii iibsadaana wuxuu u madaxbannaan yahay inuu wixii uu doono ka dhiso sida guryo kala noocnooc ah, meherado kala duwan, xarun/gole, beer (khudrad/cunto?, xoolo iwm), isku-jir guryo iyo meherado ama dhismoyaal kale isugu dhafan iwm.
Jagadan waa la hagaajiyey oo sees (foundation) loo yeelay. In la dhisto ayey diyaar u tahay!

Haddii aad Burco joogto ama cidi kuu joogto, dhulalka/jagooyinka iyo guryahaba waa laguu soo tilmaami karaa si laguugu soo eego!

Sx) Faah-faahin intaas ka badan ama arrin Su'aalahan/Jawaabahan ka baxsan?
Fadlan, soo xidhiidh, si su'aalahaaga lagaaga soo jawaabo!!
e-mail: jamsah@supanet.com, Cabdi Tel: 00252 24315992.